Wszystkie ulgi podatkowe dla OSVČ w jednym miejscu – przegląd 2026

Zeznanie podatkowe to nie tylko kwestia tego, ile zarobiłeś. Równie ważna jest wiedza o tym, jakie ulgi i odliczenia możesz zastosować – bo to właśnie one decydują o tym, ile faktycznie zapłacisz podatku dochodowego. Wielu przedsiębiorców prowadzących działalność jako OSVČ nie korzysta ze wszystkich możliwości, które daje im prawo, i niepotrzebnie płaci więcej niż musi.

W tym artykule znajdziesz kompletny przegląd wszystkich ulg podatkowych zgodnie z § 35ba ustawy o podatkach dochodowych, kwot wolnych od podatku zgodnie z § 15, a także informacje o ulgach, które zostały uchylone w ostatnich latach. Wszystko z konkretnymi kwotami obowiązującymi dla okresu rozliczeniowego 2025 (zeznanie składane w roku 2026).

Ulgi podatkowe według § 35ba ZDP

Ulgi podatkowe reguluje § 35ba ustawy nr 586/1992 Sb. o podatkach dochodowych. Odliczane są bezpośrednio od obliczonego podatku i mogą go obniżyć maksymalnie do zera (z wyjątkiem ulgi na dzieci, gdzie możliwy jest zwrot nadpłaty).

Podstawowa ulga na podatnika – 30 840 Kč

Podstawowa ulga na podatnika jest najważniejszą i najczęściej stosowaną ulgą. Prawo do niej ma każdy podatnik bez wyjątku – niezależnie od wysokości dochodów, wieku, stanu cywilnego czy jakichkolwiek innych okoliczności.

Ulga ta oznacza w praktyce, że dochody do około 205 600 Kč rocznie (przy zastosowaniu ryczałtowych kosztów 80%) są całkowicie wolne od podatku. Konkretna granica zależy od sposobu rozliczania kosztów i innych okoliczności.

Ulga na małżonka/małżonkę – 24 840 Kč

Ulga na małżonka lub małżonkę przeznaczona jest dla podatników, którzy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem/małżonką i jednocześnie opiekują się dzieckiem do 3. roku życia.

Do własnych dochodów małżonka/małżonki nie wlicza się: świadczeń z państwowej pomocy społecznej, świadczeń z tytułu rodziny zastępczej (z wyjątkiem wynagrodzenia opiekuna zastępczego), świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami, świadczeń pomocy materialnej, zasiłku pielęgnacyjnego, stypendiów i innych dochodów wymienionych w ustawie.

Ulga z tytułu niepełnosprawności – podstawowa: 2 520 Kč

Podstawową ulgę z tytułu niepełnosprawności może zastosować podatnik, któremu przyznano rentę inwalidzką pierwszego lub drugiego stopnia z ubezpieczenia emerytalnego zgodnie z ustawą o ubezpieczeniach emerytalnych.

Ulga z tytułu niepełnosprawności – rozszerzona: 5 040 Kč

Rozszerzoną ulgę z tytułu niepełnosprawności może zastosować podatnik, któremu przyznano rentę inwalidzką trzeciego stopnia z ubezpieczenia emerytalnego.

Ulga dla posiadaczy legitymacji ZTP/P – 16 140 Kč

Tę ulgę może zastosować podatnik, który sam jest posiadaczem legitymacji ZTP/P (szczególnie ciężkie schorzenie wymagające opieki asystenta).

Zestawienie wszystkich ulg podatkowych

Uchylone ulgi – czego już nie można odliczyć

Pakiet konsolidacyjny (ustawa nr 349/2023 Sb.) z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2024 r. uchylił dwie wcześniej popularne ulgi. Ulg tych nie można zastosować w zeznaniu podatkowym za rok 2025 ani za rok 2024.

Ulga na studenta – UCHYLONA od 2024

Wcześniej studenci do 26. roku życia (w przypadku studiów doktoranckich do 28. roku życia) mogli odliczać ulgę podatkową w wysokości 4 020 Kč rocznie. Ulga ta została uchylona w ramach pakietu konsolidacyjnego i od okresu rozliczeniowego 2024 nie można jej już stosować.

Ulga za żłobek/przedszkole (ulga za umieszczenie dziecka) – UCHYLONA od 2024

Rodzice mogli wcześniej odliczać koszty umieszczenia dziecka w placówce przedszkolnej (żłobku, przedszkolu, grupie dziecięcej) do wysokości płacy minimalnej. Ulga ta została również uchylona od okresu rozliczeniowego 2024.

Kwoty wolne od podatku według § 15 ZDP

W przeciwieństwie do ulg podatkowych, które odlicza się od obliczonego podatku, kwoty wolne odliczane są od podstawy opodatkowania jeszcze przed obliczeniem podatku. Realna oszczędność wynosi zatem 15% od odliczonej kwoty (lub 23% w przypadku części podstawy opodatkowania przekraczającej 36-krotność przeciętnego wynagrodzenia).

Odsetki od kredytów mieszkaniowych – maks. 150 000 Kč

Od podstawy opodatkowania można odliczyć zapłacone odsetki od kredytu hipotecznego lub kredytu z kasy budowlano-oszczędnościowej przeznaczonego na finansowanie potrzeb mieszkaniowych.

Ważne warunki:

• Kredyt musi być przeznaczony na finansowanie potrzeb mieszkaniowych (zakup, budowa, remont)
• Limit dotyczy całego wspólnego gospodarstwa domowego (nie na osobę)
• Dla kredytów zawartych do 31. 12. 2020 obowiązuje wyższy limit 300 000 Kč rocznie
• Dla kredytów zawartych od 1. 1. 2021 obowiązuje limit 150 000 Kč rocznie

Nowość na rok 2026: Od okresu rozliczeniowego 2026 będą mogli odliczać odsetki od kredytu również członkowie spółdzielni mieszkaniowych, jeśli spółdzielnia zaciągnęła kredyt na cele mieszkaniowe.

Składki na produkty emerytalne i ubezpieczenie na życie – maks. 48 000 Kč

Od podstawy opodatkowania można odliczyć składki wpłacone na produkty oszczędnościowe na starość oraz ubezpieczenie długoterminowej opieki objęte ulgą podatkową.

Do objętych ulgą produktów należą:

• Pracownicze programy emerytalne z dofinansowaniem państwowym
• Uzupełniające oszczędności emerytalne
• Ubezpieczenie emerytalne w instytucji z UE/EOG
• Prywatne ubezpieczenie na życie
• Długoterminowy produkt inwestycyjny (DIP)
• Ubezpieczenie długoterminowej opieki

Uwaga na zasady obliczania przy oszczędnościach emerytalnych: W przypadku pracowniczych programów emerytalnych i uzupełniających oszczędności emerytalnych od łącznej rocznej składki odejmuje się najpierw kwotę, na którą przysługuje dopłata państwowa. Do odliczenia wchodzą więc jedynie składki przekraczające tę granicę. W przypadku ubezpieczenia na życie i DIP odlicza się całą wpłaconą kwotę (do wspólnego limitu 48 000 Kč).

Darowizny (świadczenia nieodpłatne) – do 30% podstawy opodatkowania

Wartość przekazanych darowizn na cele określone ustawą (działalność charytatywna, kultura, oświata, nauka, służba zdrowia itp.) można odliczyć od podstawy opodatkowania.

Wycena oddania krwi i innych materiałów biologicznych:

• Nieodpłatne oddanie krwi: 3 000 Kč za jedno pobranie
• Oddanie organu przez żywego dawcę: 20 000 Kč

Składki członkowskie na rzecz organizacji związkowych – maks. 3 000 Kč

Zapłacone składki członkowskie na rzecz organizacji związkowej można odliczyć od podstawy opodatkowania, do wysokości 1,5% przychodów podlegających opodatkowaniu zgodnie z § 6 ZDP (przychody z zatrudnienia), maksymalnie jednak 3 000 Kč rocznie. Ta pozycja dotyczy głównie pracowników, ale może być istotna również dla OSVČ prowadzących jednocześnie działalność pracowniczą.

Opłaty za egzaminy z kształcenia ustawicznego – maks. 10 000 Kč

Podatnik może odliczyć opłaty za egzaminy potwierdzające wyniki kształcenia ustawicznego, jeśli nie zostały pokryte przez pracodawcę. Maksimum wynosi 10 000 Kč rocznie, dla podatnika z niepełnosprawnością 13 000 Kč, a dla podatnika z poważniejszą niepełnosprawnością 15 000 Kč.

Przegląd maksymalnych oszczędności podatkowych

Praktyczne przykłady zastosowania ulg

Przykład 1: OSVČ bez dodatkowych odliczeń

Przykład 2: OSVČ z kredytem hipotecznym i oszczędnościami emerytalnymi

Przykład 3: OSVČ z rentą inwalidzką

Jak zastosować ulgi w zeznaniu podatkowym

Wymagane dokumenty do zastosowania odliczeń

Aby skutecznie zastosować kwoty wolne i ulgi podatkowe, konieczne jest posiadanie następujących dokumentów:

• Odsetki od kredytu hipotecznego: Potwierdzenie z banku o zapłaconych odsetkach za dany okres rozliczeniowy
• Oszczędności emerytalne: Potwierdzenie od towarzystwa emerytalnego o wpłaconych składkach
• Ubezpieczenie na życie: Potwierdzenie od ubezpieczyciela o zapłaconych składkach
• Darowizny: Potwierdzenie od obdarowanego (organizacji) o przyjęciu darowizny
• Niepełnosprawność: Decyzja o przyznaniu renty inwalidzkiej
• ZTP/P: Legitymacja ZTP/P
• Małżonek/małżonka: Nie jest wymagany specjalny dokument, jednak organ podatkowy może wezwać do jego przedstawienia

Częste błędy przy stosowaniu ulg

1. Zastosowanie uchylonej ulgi na studenta lub za żłobek/przedszkole – od roku 2024 ulgi te już nie istnieją
2. Przekroczenie limitu odsetek od kredytu hipotecznego – limit 150 000 Kč dotyczy całego gospodarstwa domowego, nie jednej osoby
3. Pominięcie odliczenia za oddanie krwi – każde nieodpłatne pobranie ma wartość 3 000 Kč
4. Niezastosowanie ulgi na małżonkę – wielu podatników nie zna zaostrzonych warunków (dziecko do 3 lat)
5. Pomylenie kosztów ryczałtowych z rzeczywistymi – przy kosztach ryczałtowych nie można łączyć ich z rzeczywistymi
6. Nieprawidłowe zaokrąglenie – podstawę opodatkowania zaokrągla się w dół do pełnych setek

Gdzie szukać dodatkowych informacji

W celu uzyskania oficjalnych i aktualnych informacji zalecamy następujące źródła:

• **Administracja