Zeznanie podatkowe OSVČ 2026: kompletny przewodnik krok po kroku

Każdy, kto w roku 2025 prowadził działalność gospodarczą jako OSVČ, musi złożyć zeznanie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma znaczenia, czy zarobiłeś milion, czy zakończyłeś rok ze stratą – obowiązek złożenia zeznania dotyczy praktycznie wszystkich przedsiębiorców. Ten przewodnik przeprowadzi Cię przez cały proces: od zebrania dokumentów, przez prawidłowe obliczenie podatku, aż po elektroniczne przesłanie do urzędu skarbowego. Wszystkie dane opierają się na aktualnie obowiązujących przepisach i odsyłają bezpośrednio do oficjalnych formularzy Administracji Podatkowej ČR.

Ważne terminy składania zeznania podatkowego w roku 2026

Termin, do którego musisz złożyć zeznanie podatkowe, zależy od wybranego sposobu jego składania. Jest to jednocześnie termin, do którego musisz uregulować ewentualną niedopłatę podatku.

| Sposób składania | Termin złożenia i płatności | Uwaga | |-----------------|----------------------------|-------| | Papierowo | 1 kwietnia 2026 | Tylko jeśli nie masz aktywowanej skrzynki danych | | Elektronicznie (skrzynka danych / portal MOJE daně) | 4 maja 2026 | 2 maja 2026 przypada w sobotę, termin przesuwa się na poniedziałek | | Za pośrednictwem doradcy podatkowego | 1 lipca 2026 | Pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego musi zostać dostarczone do urzędu skarbowego przed upływem zwykłego terminu |

Terminy składania przeglądów do ČSSZ i kasy chorych

Po złożeniu zeznania podatkowego masz jeszcze obowiązek złożenia przeglądów przychodów i wydatków do Czeskiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz swojej kasy chorych. Termin zależy od tego, kiedy złożyłeś zeznanie podatkowe:

| Sytuacja | Przegląd dla ČSSZ | Przegląd dla kasy chorych | |---------|-------------|------------| | Zeznanie złożone do 1 kwietnia 2026 | 4 maja 2026 | 4 maja 2026 | | Zeznanie złożone elektronicznie do 4 maja 2026 | 4 czerwca 2026 | 4 czerwca 2026 | | Zeznanie złożone za pośrednictwem doradcy podatkowego | 3 sierpnia 2026 | 3 sierpnia 2026 |

Przegląd dla ČSSZ możesz złożyć elektronicznie na ePortalu ČSSZ. Przegląd dla kasy chorych składasz zgodnie ze swoją ubezpieczalnią – np. VZP lub OZP.

Nowość 2026: Od tego roku wszystkie OSVČ muszą składać przeglądy do kasy chorych wyłącznie elektronicznie – nawet jeśli nie mają skrzynki danych.

Jakich formularzy będziesz potrzebować

Zanim zaczniesz wypełniać dokumenty, przygotuj odpowiednie formularze. Wszystkie są dostępne w formie elektronicznej na portalu MOJE daně w sekcji EPO (Elektroniczne składanie dokumentów) lub do pobrania w PDF na stronie Administracji Podatkowej.

| Formularz | Numer druku | Kiedy go wypełniasz | Do pobrania | |----------|----------------|-----------------|------------| | Zeznanie o podatku dochodowym od osób fizycznych (formularz główny) | 25 5405 | Zawsze – to podstawowy formularz | Formularz PDF | | Załącznik nr 1 – przychody z działalności gospodarczej | 25 5405/P1 | Praktycznie każda OSVČ – obliczenie cząstkowej podstawy opodatkowania wg § 7 ZDP | Załącznik PDF | | Załącznik nr 2 – przychody ze stosunku pracy | 25 5405/P2 | Jeśli oprócz działalności gospodarczej masz też przychody ze stosunku pracy (§ 6 ZDP) | – | | Załącznik nr 3 – przychody zagraniczne | 25 5405/P3 | Jeśli masz przychody ze źródeł zagranicznych (§ 38f ZDP) | – |

Jak oblicza się podatek dochodowy OSVČ – krok po kroku

Obliczanie podatku dochodowego składa się z kilku następujących po sobie kroków. Przejdziemy przez nie po kolei, żebyś dokładnie wiedział, jak dojść do końcowej kwoty.

Krok 1: Ustal podstawę opodatkowania

Podstawa opodatkowania = przychody z działalności − koszty uzyskania przychodu

Koszty możesz rozliczyć na dwa sposoby – albo jako ryczałt procentowy od przychodów, albo w rzeczywistej wysokości na podstawie Twojej ewidencji podatkowej.

A) Ryczałtowe koszty uzyskania przychodu – stosujesz procentowy udział w przychodach bez konieczności dokumentowania poszczególnych dowodów kosztowych:

| Rodzaj działalności gospodarczej | Procent przychodów | Maksymalna roczna kwota | |---------------------------|-------------------|----------------------| | Rzemiosło, produkcja rolna, leśnictwo i gospodarka wodna | 80 % | 1 600 000 Kč | | Działalność na podstawie koncesji handlowej (wolna, wiązana, koncesjonowana) | 60 % | 1 200 000 Kč | | Inna samodzielna działalność bez zezwolenia na działalność handlową (autorzy, lekarze, prawnicy, biegli) | 40 % | 800 000 Kč | | Przychody z najmu majątku ujętego w majątku firmowym | 30 % | 600 000 Kč |

B) Rzeczywiste koszty uzyskania przychodu – rozliczasz tylko te koszty, które masz udokumentowane w ewidencji podatkowej (księga przychodów i rozchodów, wyciągi bankowe, dokumenty). Ten sposób się opłaca, jeśli masz wysokie koszty operacyjne – czynsze, materiały, pracowników.

Krok 2: Odlicz nieopodatkowane części podstawy opodatkowania

Jeszcze przed obliczeniem samego podatku możesz od podstawy opodatkowania odliczyć tzw. części nieopodatkowane. Dzięki temu obniżysz kwotę, od której naliczany jest podatek:

| Pozycja | Maksymalne roczne odliczenie | Warunki | |---------|------------------------|----------| | Odsetki od kredytu hipotecznego lub pożyczki na mieszkanie | 150 000 Kč (mieszkanie nabyte po 1.1.2021) / 300 000 Kč (przed 1.1.2021) | Musisz mieć potwierdzenie z banku o zapłaconych odsetkach | | Oszczędności emerytalne (dodatkowe oszczędności emerytalne, ubezpieczenie emerytalne) | 48 000 Kč | Odliczenie naliczane od składek przekraczających 1 700 Kč miesięcznie | | Ubezpieczenie na życie | 48 000 Kč | Umowa musi spełniać wymogi ustawowe (min. 60 miesięcy, wypłata nie wcześniej niż w wieku 60 lat) | | Ubezpieczenie długoterminowej opieki | 14 400 Kč | Nowe odliczenie wprowadzone od roku 2024 | | Darowizny na cele pożytku publicznego | Min. 1 000 Kč lub 2 % podstawy opodatkowania; maks. 30 % podstawy opodatkowania | Musisz mieć potwierdzenie od obdarowanego | | Oddanie krwi | 3 000 Kč za jeden oddanie | Potwierdzenie z centrum krwiodawstwa | | Oddanie szpiku kostnego / komórek macierzystych | 20 000 Kč za pobranie | Potwierdzenie z placówki medycznej | | Składki związkowe | 3 000 Kč rocznie | Potwierdzenie od organizacji związkowej |

Krok 3: Oblicz podatek

Od obniżonej podstawy opodatkowania (po odliczeniu części nieopodatkowanych) obliczasz podatek według stawek obowiązujących dla roku 2025:

| Próg | Stawka podatku | Zakres podstawy opodatkowania | |-------|-----------|-------------------| | 1. próg | 15 % | Do 1 676 052 Kč (36-krotność przeciętnego wynagrodzenia 46 557 Kč) | | 2. próg | 23 % | Od części podstawy opodatkowania przekraczającej 1 676 052 Kč |

Opodatkowanie jest progresywne – stawka 23 % stosowana jest wyłącznie do kwoty przekraczającej granicę pierwszego progu. Jeśli więc OSVČ ma podstawę opodatkowania 2 000 000 Kč, stawka 15 % stosuje się do pierwszych 1 676 052 Kč, a stawka 23 % tylko do pozostałych 323 948 Kč.

Krok 4: Zastosuj ulgi podatkowe

Ulgi podatkowe odlicza się bezpośrednio od obliczonego podatku (nie od podstawy opodatkowania). To zasadnicza różnica w porównaniu z częściami nieopodatkowanymi z poprzedniego kroku. Podstawowa ulga na podatnika stosowana jest automatycznie:

| Ulga podatkowa | Roczna kwota | Warunki | |--------------|-------------|----------| | Ulga na podatnika (podstawowa) | 30 840 Kč | Automatycznie, dla każdego podatnika | | Ulga na małżonka/małżonkę | 24 840 Kč | Dochód małżonka/małżonki do 68 000 Kč rocznie i jednocześnie opieka nad dzieckiem do 3 lat | | Ulga na małżonka/małżonkę z orzeczeniem ZTP/P | 49 680 Kč | Dwukrotność podstawowej ulgi | | Niepełnosprawność I. i II. stopnia | 2 520 Kč | Potwierdzenie o przyznaniu renty inwalidzkiej | | Niepełnosprawność III. stopnia | 5 040 Kč | Potwierdzenie o przyznaniu renty inwalidzkiej | | Posiadacz orzeczenia ZTP/P | 16 140 Kč | Kopia orzeczenia ZTP/P |

Uwaga – zlikwidowane ulgi: Od roku 2024 (pakiet konsolidacyjny) zlikwidowano ulgę na studenta (wcześniej 4 020 Kč) oraz ulgę za żłobek (wcześniej do 17 300 Kč). Z tych ulg nie można już korzystać.

Krok 5: Zastosuj ulgę podatkową na dzieci

Ulga podatkowa na utrzymywane dzieci jest dla rodzin z dziećmi najważniejszą pozycją. Wysokość ulgi zależy od kolejności dziecka:

| Utrzymywane dziecko | Roczna ulga | Miesięczna ulga | |----------------|-----------------|-------------------| | 1. dziecko | 15 204 Kč | 1 267 Kč | | 2. dziecko | 22 320 Kč | 1 860 Kč | | 3. i każde kolejne dziecko | 27 840 Kč | 2 320 Kč |

W przypadku dziecka z orzeczeniem ZTP/P kwota ulgi się podwaja.

Zwrot podatku: Jeśli Twoja ulga podatkowa na dzieci jest wyższa niż obliczony podatek (po zastosowaniu ulg), powstaje zwrot podatku – państwo wypłaci Ci różnicę na konto. Warunkiem uzyskania prawa do zwrotu podatku jest roczny dochód wynoszący co najmniej 124 800 Kč (sześciokrotność minimalnego miesięcznego wynagrodzenia 20 800 Kč).

Ważne ograniczenie: Jeśli stosujesz ryczałtowe koszty uzyskania przychodu, nie możesz jednocześnie korzystać z ulgi podatkowej na dzieci w formie zwrotu podatku. Ulgę możesz zastosować tylko do wysokości obliczonego podatku, lub może z niej skorzystać drugi rodzic.

Praktyczny przebieg składania zeznania podatkowego

Co przygotować przed wypełnianiem

Aby wypełnić zeznanie sprawnie i bez przerw, przygotuj wcześniej następujące dokumenty:

• Wyciąg z konta bankowego za cały rok 2025 (przychody i wydatki z działalności gospodarczej)
• Zestawienie faktur – wystawionych (przychody) i otrzymanych (koszty)
• Potwierdzenia wpłaconych zaliczek na ubezpieczenie społeczne od ČSSZ i na ubezpieczenie zdrowotne od Twojej kasy chorych
• Potwierdzenie z banku o zapłaconych odsetkach od kredytu hipotecznego (jeśli stosujesz odliczenie)
• Potwierdzenie oszczędności emerytalnych od towarzystwa emerytalnego
• Potwierdzenie ubezpieczenia na życie od ubezpieczyciela
• Potwierdzenia darowizn od obdarowanych (jeśli stosujesz odliczenie)
• Akty urodzenia dzieci (jeśli stosujesz ulgę podatkową na dzieci) oraz zaświadczenia o nauce dla dzieci powyżej 18 lat

Ubezpieczenie społeczne i zdrowotne OSVČ – ile zapłacisz

Oprócz podatku dochodowego jako OSVČ odprowadzasz również składki na ubezpieczenie społeczne (ubezpieczenie emerytalne) i publiczne ubezpieczenie zdrowotne. Składki obliczane są od podstawy wymiaru, która wynika z Twojej podstawy opodatkowania.

Jak obliczane są składki

• Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne: 55 % od podstawy opodatkowania wg § 7 ZDP
• Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne: 50 % od podstawy opodatkowania wg § 7 ZDP
• Stawka ubezpieczenia społecznego: 29,2 % od podstawy wymiaru
• Stawka ubezpieczenia zdrowotnego: 13,5 % od podstawy wymiaru
• Maksymalna podstawa wymiaru (ubezpieczenie społeczne): 2 234 736 Kč (48-krotność przeciętnego wynagrodzenia); ubezpieczenie zdrowotne nie ma limitu

Kwota graniczna dla działalności ubocznej: Jeśli w roku 2025 prowadziłeś działalność jako OSVČ z działalnością uboczną, ubezpieczenie społeczne płacisz tylko wtedy, gdy Twój roczny zysk (podstawa opodatkowania) przekroczył 111 736 Kč. Poniżej tej granicy nie musisz w ogóle płacić składek społecznych.

Podatek zryczałtowany – prostsza alternatywa dla mniejszych OSVČ

Jeśli nie chcesz zajmować się zeznaniem podatkowym ani przeglądami, możesz skorzystać z trybu podatku zryczałtowanego. Jedną miesięczną płatnością pokryjesz podatek dochodowy, ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Nie musisz składać zeznania podatkowego, przeglądów do ČSSZ ani do kasy chorych.