Ulga podatkowa na dzieci 2026: ile zaoszczędzisz i jak ją zastosować

Ulga podatkowa na utrzymywane dziecko należy do najważniejszych ulg podatkowych, z których mogą korzystać OSVČ posiadające dzieci. W odróżnieniu od zwykłych odliczeń od podatku, ulga ta może wygenerować tzw. zwrot podatkowy – czyli sytuację, w której państwo nie tylko umarza ci podatek, ale dodatkowo wypłaca ci pieniądze. W przypadku rodzin z większą liczbą dzieci może to oznaczać oszczędność rzędu kilkudziesięciu tysięcy koron rocznie.

W tym artykule znajdziesz wyczerpujące informacje o uldze podatkowej na dzieci obowiązującej w roku podatkowym 2025 (zeznanie składane w 2026 roku), w tym konkretne kwoty, warunki powstania zwrotu podatkowego, zasady dotyczące ZTP/P oraz istotne ograniczenia przy stosowaniu kosztów ryczałtowych.

Podstawowe kwoty ulgi podatkowej na dzieci

Wysokość ulgi podatkowej na utrzymywane dziecko reguluje § 35c ustawy nr 586/1992 Dz.U., o podatku dochodowym. Kwoty różnią się w zależności od kolejności dziecka.

Łączna ulga według liczby dzieci

Podwyższona ulga na dzieci z orzeczeniem ZTP/P

Jeśli utrzymywanemu dziecku przysługuje legitymacja ZTP/P (osoba o szczególnie ciężkim stopniu niepełnosprawności wymagająca opiekuna), kwota ulgi podatkowej jest podwajana.

Kim jest utrzymywane dziecko

Ulgę podatkową można zastosować na utrzymywane dziecko prowadzące wspólne gospodarstwo domowe z podatnikiem. Za utrzymywane dziecko uważa się:

Ważne ograniczenia

• Ulgę podatkową na to samo dziecko może zastosować tylko jeden z podatników (rodziców)
• Małżonkowie mogą ustalić między sobą, które z nich stosuje ulgę – zawsze korzystniej jest, gdy robi to to, które ma wyższe zobowiązanie podatkowe
• Ulgę można zastosować wyłącznie za miesiące, w których spełnione były warunki (dziecko do 26 lat ukończyło naukę w czerwcu = ulga za styczeń–czerwiec)

Odliczenie od podatku a zwrot podatkowy

Ulga podatkowa na dzieci jest stosowana w specyficzny sposób – może przybrać formę odliczenia od podatku, zwrotu podatkowego lub ich kombinacji.

Warunki wypłaty zwrotu podatkowego

Aby OSVČ miało prawo do zwrotu podatkowego, musi spełnić warunek minimalnego przychodu:

Ograniczenia przy kosztach ryczałtowych

To jeden z najważniejszych aspektów, którego wielu OSVČ nie zna lub go bagatelizuje. Jeśli OSVČ stosuje koszty w formie procentu od przychodu (koszty ryczałtowe), istnieje istotne ograniczenie w stosowaniu ulgi podatkowej na dzieci oraz odliczenia na małżonka.

Kiedy ograniczenie ma praktyczne znaczenie

Ograniczenie NIE DOTYCZY sytuacji, gdy:

• Masz wyłącznie przychody ze stosunku pracy (§ 6)
• Masz przychody ze stosunku pracy i działalności gospodarczej, przy czym zatrudnienie stanowi więcej niż 50 % łącznej podstawy opodatkowania
• Stosujesz koszty rzeczywiste (nie ryczałtowe)

Ograniczenie DOTYCZY sytuacji, gdy:

• Prowadzisz wyłącznie działalność gospodarczą (bez zatrudnienia) i stosujesz koszty ryczałtowe – w tym przypadku podstawa ryczałtowa stanowi 100 % łącznej podstawy opodatkowania

Kiedy opłaca się przejść z kosztów ryczałtowych na rzeczywiste (i odwrotnie)

Decyzja zależy od konkretnych liczb. Ogólnie rzecz biorąc:

Jak zastosować ulgę podatkową w zeznaniu

Wymagane dokumenty

Praktyczne przykłady dla różnych sytuacji życiowych

Przykład: Samotna matka z trojgiem dzieci

Przykład: OSVČ z wyższymi przychodami i czworgiem dzieci

Przykład: Dziecko kończy naukę w ciągu roku

Ulga podatkowa a podatek ryczałtowy

OSVČ w reżimie podatku ryczałtowego nie mogą stosować ulgi podatkowej na dzieci. To jeden z głównych powodów, dla których podatek ryczałtowy nie opłaca się rodzinom z dziećmi.

Często zadawane pytania dotyczące ulgi podatkowej

Czy mogę zastosować ulgę na dziecko, które pracuje dorywczo?

Tak, jeśli dziecko studiuje i spełnia warunki utrzymywanego dziecka, możesz zastosować ulgę bez względu na jego dorywcze dochody. Ważne jest, aby dziecko w sposób systematyczny przygotowywało się do przyszłego zawodu poprzez naukę.

Co jeśli prowadzę działalność gospodarczą i jednocześnie jestem zatrudniony?

Ulgę na dzieci stosujesz w zeznaniu podatkowym (a nie u pracodawcy w rocznym rozliczeniu, jeśli składasz zeznanie). Do warunku minimalnego przychodu 124 800 Kč wlicza się przychody z obu źródeł.

Czy ulgę może zastosować dziadek lub babcia?

Tak, pod warunkiem że wnuk lub wnuczka mieszka z dziadkami we wspólnym gospodarstwie domowym, a rodzice dziecka nie mają wystarczających dochodów do zastosowania ulgi.

Jak stosuje się ulgę w przypadku bliźniąt?

Bliźniaki liczone są jako dwoje odrębnych dzieci. Jeśli są twoim pierwszym i drugim dzieckiem, stosujesz ulgę 15 204 Kč na jedno i 22 320 Kč na drugie – łącznie 37 524 Kč.

Gdzie szukać dalszych informacji

• Administracja Skarbowa Republiki Czeskiej: financnisprava.gov.cz – ogólne informacje o podatku dochodowym
• Informacje dla OSVČ: financnisprava.gov.cz/cs/dane/dane/dan-z-prijmu/fyzicke-osoby/podnikatel-osvc
• Portal Moje daně: mojedane.cz – elektroniczne składanie zeznań
• ČSSZ – ePortál: eportal.cssz.cz – informacje o składkach OSVČ

Podsumowanie

Ulga podatkowa na dzieci jest jednym z najpotężniejszych narzędzi optymalizacji podatkowej dla OSVČ z rodziną. Za rok 2025 ulga wynosi 15 204 Kč na pierwsze dziecko, 22 320 Kč na drugie i 27 840 Kč na trzecie i każde kolejne. W przypadku dzieci z legitymacją ZTP/P kwoty są podwajane. Aby powstał zwrot podatkowy, wymagany jest minimalny roczny przychód w wysokości 124 800 Kč. Kluczowym ograniczeniem jest zasada 50 % przy kosztach ryczałtowych – OSVČ stosujące wyłącznie koszty ryczałtowe nie mogą zastosować ulgi, dlatego warto dokładnie rozważyć, czy nie opłaca się przejść na koszty rzeczywiste.