Przegląd dla kasy chorych: instrukcja
Przegląd przychodów i wydatków OSVČ dla kasy chorych to dokument, który każda osoba prowadząca działalność na własny rachunek musi składać co roku. Na jego podstawie ubezpieczalnia oblicza wysokość zaliczek na kolejny okres oraz sprawdza, czy za ubiegły rok powstała niedopłata lub nadpłata składki. Niniejsza instrukcja przeprowadzi Cię przez cały proces krok po kroku -- od zebrania dokumentów, przez wypełnienie formularza, aż po jego złożenie i ewentualną dopłatę. Wszystkie podane informacje są zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi złożenia przeglądu za rok 2025.
Kto musi złożyć przegląd dla kasy chorych?
Przegląd musi złożyć każda OSVČ, która przez jakikolwiek okres roku 2025 prowadziła samodzielną działalność zarobkową. Nie ma znaczenia, czy była to działalność główna czy dodatkowa, ani wysokość przychodów. Obowiązek dotyczy również OSVČ, które osiągnęły zerowe przychody lub wykazały stratę.
Wyjątek: OSVČ, które przez cały rok 2025 rozliczały się w formie podatku ryczałtowego i spełniły wszystkie jego warunki, nie muszą składać przeglądu.
Terminy składania przeglądu w roku 2026
Termin złożenia przeglądu zależy od daty, w której złożyłeś (lub powinieneś był złożyć) zeznanie podatkowe od dochodów osób fizycznych. Obowiązuje zasada, że przegląd musisz złożyć w ciągu jednego miesiąca od upływu terminu złożenia zeznania podatkowego.
| Sytuacja | Termin złożenia zeznania podatkowego | Termin złożenia przeglądu ZP | Termin dopłaty | |---------|---------------------------|----------------------|---------------------| | OSVČ bez obowiązku składania zeznania | -- | 8 kwietnia 2026 | W ciągu 8 dni od złożenia przeglądu | | Zeznanie złożone w formie papierowej | 1 kwietnia 2026 | 4 maja 2026 | W ciągu 8 dni od złożenia przeglądu | | Zeznanie złożone elektronicznie | 4 maja 2026 | 4 czerwca 2026 | W ciągu 8 dni od złożenia przeglądu | | Zeznanie opracowuje doradca podatkowy | 1 lipca 2026 | 3 sierpnia 2026 | W ciągu 8 dni od złożenia przeglądu |
Nowość 2026: obowiązkowe składanie elektroniczne
Od roku 2026 wszystkie OSVČ muszą składać przegląd dla kasy chorych wyłącznie w formie elektronicznej. Obowiązek ten dotyczy wszystkich, niezależnie od tego, czy posiadają skrzynkę danych czy nie. Formularze papierowe nie są już przez ubezpieczalnie akceptowane. Złożenia elektronicznego można dokonać przez portal internetowy swojej kasy chorych lub za pośrednictwem skrzynki danych.
Gdzie złożyć przegląd -- w zależności od Twojej ubezpieczalni
Przegląd składasz zawsze do tej kasy chorych, w której byłeś ubezpieczony w danym roku. Jeśli w ciągu roku 2025 zmieniłeś ubezpieczalnię, musisz złożyć przegląd do obu ubezpieczalni -- każdej za odpowiadający jej okres.
📊Portale elektroniczne kas chorych
Co będzie potrzebne do wypełnienia przeglądu
Zanim zaczniesz wypełniać formularz, przygotuj następujące dokumenty:
📋Dokumenty potrzebne do wypełnienia przeglądu
Jak wypełnić przegląd -- krok po kroku
Formularz przeglądu różni się nieco wizualnie w zależności od ubezpieczalni, ale pod względem treści wymaga tych samych danych. Poniżej znajdziesz procedurę, która obowiązuje powszechnie.
Krok 1: Dane identyfikacyjne
Wpisz swoje imię, nazwisko, numer PESEL, adres zameldowania oraz numer ubezpieczonego (tożsamy z numerem PESEL). Podaj również okres, za który składasz przegląd (rok 2025).
Krok 2: Przychody i wydatki
W tym miejscu wpisujesz:
- Przychody z samodzielnej działalności zarobkowej -- są to łączne przychody zgodnie z paragrafem 7 ustawy o podatku dochodowym. Kwota ta musi odpowiadać danym z zeznania podatkowego (wiersz 101 załącznika nr 1).
- Wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów -- albo wydatki rzeczywiste z ewidencji podatkowej, albo wydatki ryczałtowe (wiersz 102 załącznika nr 1 zeznania podatkowego).
Krok 3: Obliczenie podstawy wymiaru
Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 50% różnicy między przychodami a wydatkami (czyli 50% podstawy opodatkowania).
Obliczenie podstawy wymiaru i składki za rok 2025
Krok 1: Podstawa opodatkowania = Przychody z działalności - Wydatki
Krok 2: Podstawa wymiaru = 50% podstawy opodatkowania
Krok 3: Roczna składka = Podstawa wymiaru x 13,5%
Krok 4: Dopłata / nadpłata = Roczna składka - Suma opłaconych zaliczek za rok 2025
Przykład -- OSVČ prowadząca działalność główną, cały rok 2025:
- Przychody: 1 200 000 Kč
- Wydatki (ryczałt 60%): 720 000 Kč
- Podstawa opodatkowania: 480 000 Kč
- Podstawa wymiaru (50%): 240 000 Kč
- Roczna składka (13,5%): 32 400 Kč
- Opłacone zaliczki (12 x 2 968 Kč): 35 616 Kč
- Wynik: nadpłata 3 216 Kč
Minimalna podstawa wymiaru
Jeśli obliczona podstawa wymiaru jest niższa od minimalnej granicy, musisz odprowadzić składkę co najmniej od minimalnej podstawy wymiaru. W roku 2025 minimalna miesięczna podstawa wymiaru wynosi 22 229,50 Kč (połowa przeciętnego wynagrodzenia 44 459 Kč). Minimalna podstawa wymiaru nie obowiązuje OSVČ, które są jednocześnie pracownikami najemnymi i samodzielna działalność zarobkowa nie jest ich głównym źródłem dochodów.
Krok 4: Zestawienie opłaconych zaliczek
Podaj łączną kwotę zaliczek na ubezpieczenie zdrowotne, które opłaciłeś w ciągu roku 2025. Uwaga -- liczymy zaliczki faktycznie zapłacone w danym roku kalendarzowym, nie zaś zaliczki za poszczególne miesiące.
Krok 5: Dopłata lub nadpłata
Jeśli Twoja roczna składka jest wyższa niż suma opłaconych zaliczek, powstaje dopłata. Musisz ją uiścić w ciągu 8 dni od daty złożenia przeglądu (lub od dnia, w którym powinieneś był go złożyć). Jeśli natomiast opłacone zaliczki przewyższają roczną składkę, masz nadpłatę, o której zwrot możesz się ubiegać.
Krok 6: Nowa wysokość zaliczek
Na podstawie złożonego przeglądu ubezpieczalnia obliczy nową wysokość miesięcznych zaliczek. Nowe zaliczki opłacasz od miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożyłeś przegląd.
Jak obliczane są nowe zaliczki na rok 2026
Nowa wysokość zaliczki obliczana jest na podstawie Twojej podstawy wymiaru za rok 2025:
Obliczenie nowej miesięcznej zaliczki
Krok 1: Miesięczna podstawa wymiaru = Roczna podstawa wymiaru / Liczba miesięcy działalności
Krok 2: Miesięczna zaliczka = Miesięczna podstawa wymiaru x 13,5%
Przykład (kontynuacja poprzedniego):
- Roczna podstawa wymiaru: 240 000 Kč
- Liczba miesięcy: 12
- Miesięczna podstawa wymiaru: 20 000 Kč
- Nowa zaliczka: 20 000 x 13,5% = 2 700 Kč/miesiąc
Uwaga! Minimalna zaliczka na rok 2026 wynosi 3 306 Kč. Ponieważ obliczona zaliczka (2 700 Kč) jest niższa od minimum, będziesz płacić 3 306 Kč miesięcznie.
Minimalna zaliczka na ubezpieczenie zdrowotne 2026
Od 1 stycznia 2026 minimalna miesięczna zaliczka na ubezpieczenie zdrowotne dla OSVČ prowadzących działalność główną wynosi 3 306 Kč. Kwota ta wynika z minimalnej podstawy wymiaru 24 483,50 Kč (połowa przeciętnego wynagrodzenia 48 967 Kč). Nawet jeśli z przeglądu wynika niższa zaliczka, musisz płacić przynajmniej to minimum.
Terminy płatności zaliczek i dane do przelewu
Zaliczki na ubezpieczenie zdrowotne są płatne miesięcznie -- od 1. dnia miesiąca kalendarzowego, za który są należne, do 8. dnia miesiąca następnego.
📋Przykład terminów płatności zaliczek
Zaliczki opłacaj przelewem bezgotówkowym na rachunek swojej kasy chorych. Od stycznia 2026 VZP i niektóre inne ubezpieczalnie nie przyjmują płatności gotówkowych. Jako symbol zmienny podaj swój numer PESEL bez ukośnika.
Najczęstsze błędy przy wypełnianiu przeglądu
Na co zwrócić uwagę
-
Niezgodność z zeznaniem podatkowym -- przychody i wydatki w przeglądzie muszą dokładnie odpowiadać danym z zeznania podatkowego (załącznik nr 1). Ubezpieczalnie przeprowadzają wzajemną weryfikację.
-
Błędna liczba miesięcy -- do liczby miesięcy działalności wlicza się również miesiące, w których prowadziłeś działalność tylko przez część czasu. Jeśli zacząłeś działalność 15 marca, wliczasz również marzec.
-
Pomylenie działalności głównej z dodatkową -- OSVČ będąca jednocześnie pracownikiem najemnym nie musi przestrzegać minimalnej podstawy wymiaru, ale musi tę okoliczność prawidłowo wskazać w przeglądzie.
-
Pominięcie zmiany ubezpieczalni -- jeśli w ciągu roku 2025 zmieniłeś ubezpieczalnię, musisz złożyć przegląd do obu ubezpieczalni za odpowiednie okresy.
-
Złożenie po terminie -- za nieterminowe złożenie ubezpieczalnia może naliczyć odsetki w wysokości 0,0322% zaległej kwoty za każdy dzień zwłoki.
Przegląd dla OSVČ prowadzącej działalność dodatkową
Jeśli jesteś OSVČ i jednocześnie pracownikiem najemnym (a zatrudnienie jest Twoim głównym źródłem dochodów), przy składaniu przeglądu przysługuje Ci kilka udogodnień:
- Nie musisz przestrzegać minimalnej podstawy wymiaru -- opłacasz składkę od rzeczywistej podstawy wymiaru, nawet jeśli jest ona niższa od minimum.
- Nie musisz płacić zaliczek -- składkę za cały rok dopłacasz jednorazowo po złożeniu przeglądu. Zaliczki możesz płacić, ale jest to dobrowolne.
- Pracodawca odprowadza za Ciebie składkę od wynagrodzenia z zatrudnienia -- z działalności opłacasz składkę wyłącznie od przychodów przekraczających składkę odprowadzoną w ramach zatrudnienia.
Kiedy jesteś OSVČ prowadzącą działalność dodatkową?
Za OSVČ prowadzącą działalność dodatkową na potrzeby ubezpieczenia zdrowotnego uważa się osobę, która jest jednocześnie pracownikiem najemnym i której pracodawca odprowadza składkę co najmniej od minimalnej podstawy wymiaru pracownika. Sam fakt posiadania przychodów z zatrudnienia nie wystarczy -- pracodawca musi odprowadzać za Ciebie składkę co najmniej od minimalnej podstawy wymiaru.
Przegląd korygujący
Jeśli po złożeniu przeglądu wykryjesz błąd (na przykład złożyłeś korygujące zeznanie podatkowe), musisz złożyć przegląd korygujący. Termin jego złożenia wynosi 8 dni od dnia, w którym dowiedziałeś się o zmianie. Przegląd korygujący składasz w taki sam sposób jak przegląd pierwotny -- elektronicznie przez portal swojej ubezpieczalni.
Co się stanie, jeśli nie złożysz przeglądu
Jeśli w ogóle nie złożysz przeglądu, kasa chorych może:
- Ustalić składkę od maksymalnej podstawy wymiaru -- ubezpieczalnia ma prawo obliczyć składkę od maksymalnej możliwej podstawy, co w roku 2025 oznacza kwotę znacznie wyższą niż Twoje rzeczywiste przychody.
- Naliczyć odsetki od zaległej składki.
- Przekazać dług do egzekucji -- ubezpieczalnia może wydać nakaz zapłaty i dochodzić długu na drodze egzekucyjnej.
Uwaga na uprawnienia ubezpieczalni
Kasa chorych może ustalić prawdopodobną wysokość składki nawet bez Twojego przeglądu. Tak ustalona składka bywa znacznie wyższa niż ta, którą zapłaciłbyś na podstawie prawidłowo złożonego przeglądu. Po złożeniu przeglądu składka zostanie przeliczona do rzeczywistej wysokości, ale w międzyczasie mogą narosnąć odsetki od wyższej (szacunkowo ustalonej) kwoty.
Praktyczny przykład: OSVČ grafik prowadzący działalność główną
Przyjrzyjmy się kompletnemu przykładowi od początku do końca.
Kompletny przykład -- grafik OSVČ
Dane wejściowe:
- Przychody z działalności za rok 2025: 850 000 Kč
- Stosuje ryczałtowe wydatki 60%: 510 000 Kč
- OSVČ prowadząca działalność główną przez cały rok (12 miesięcy)
- W roku 2025 płacił minimalne zaliczki: 2 968 Kč/miesiąc
- Ubezpieczony w VZP (kod 111)
Obliczenie:
- Podstawa opodatkowania: 850 000 - 510 000 = 340 000 Kč
- Podstawa wymiaru (50%): 170 000 Kč
- Roczna składka (13,5%): 22 950 Kč
- Opłacone zaliczki: 12 x 2 968 = 35 616 Kč
- Wynik: nadpłata 12 666 Kč
Nowe zaliczki od złożenia przeglądu:
- Miesięczna podstawa wymiaru: 170 000 / 12 = 14 167 Kč
- Obliczona zaliczka: 14 167 x 13,5% = 1 913 Kč
- Minimalna zaliczka 2026: 3 306 Kč
- Będzie płacić minimum: 3 306 Kč/miesiąc
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy mogę złożyć przegląd przed złożeniem zeznania podatkowego?
Tak, przegląd możesz złożyć w dowolnym momencie po zakończeniu roku, nawet przed złożeniem zeznania podatkowego. Warunkiem jest, aby dane w przeglądzie odpowiadały danym, które następnie podasz w zeznaniu podatkowym.
Co jeśli w ciągu roku prowadziłem działalność tylko przez kilka miesięcy?
W przeglądzie wykazujesz wyłącznie przychody i wydatki za okres, w którym prowadziłeś działalność. Liczba miesięcy wpływa na obliczenie miesięcznej podstawy wymiaru, a tym samym na wysokość nowych zaliczek.
Czy muszę składać przegląd, jeśli miałem zerowe przychody?
Tak, przegląd musisz złożyć nawet w przypadku zerowych przychodów. Ubezpieczalnia potrzebuje tej informacji do prawidłowego obliczenia składki.
Jak ubiegać się o zwrot nadpłaty?
O zwrot nadpłaty wnioskujesz bezpośrednio w przeglądzie -- większość formularzy zawiera pole, w którym zaznaczasz, że ubiegasz się o zwrot nadpłaty, i podajesz numer rachunku do przelewu. Ubezpieczalnia zwróci nadpłatę w ciągu 30 dni od otrzymania wniosku, pod warunkiem że nie masz innych nieuregulowanych zobowiązań.
Co jeśli płacę podatek ryczałtowy?
OSVČ rozliczające się w formie podatku ryczałtowego nie składają przeglądu dla kasy chorych. Ubezpieczenie zdrowotne jest wliczone do ryczałtowej płatności, a ubezpieczalnia otrzymuje informacje bezpośrednio od urzędu skarbowego.
Czy mogę zlecić sporządzenie przeglądu doradcy podatkowemu?
Tak, przegląd może za Ciebie wypełnić i złożyć doradca podatkowy lub księgowy. Termin złożenia zależy wówczas od tego, kiedy zostało złożone Twoje zeznanie podatkowe.
Skorzystaj z pomocy DokladBot przy wypełnianiu przeglądu
Wypełnianie przeglądu dla kasy chorych nie musi być skomplikowane, ale łatwo o błąd, który może kosztować Cię niepotrzebne odsetki. DokladBot pomoże Ci z przygotowaniem dokumentów, obliczeniem podstawy wymiaru oraz weryfikacją poprawności danych -- wystarczy napisać przez WhatsApp, a otrzymasz natychmiastową odpowiedź na każde pytanie dotyczące Twojego przeglądu.
Wypróbuj DokladBot za darmo -- Twój asystent AI, który rozumie czeskie podatki i ubezpieczenia.
Oficjalne źródła i formularze
- VZP -- przegląd OSVČ i aktualne terminy
- VZP -- płatności ubezpieczenia zdrowotnego w roku 2026
- OZP -- zasady wypełniania przeglądu OSVČ
- ČPZP -- informacje dla OSVČ
- ZP MV ČR -- informacje dla OSVČ
Niniejszy artykuł służy jako ogólny przewodnik informacyjny i nie zastępuje indywidualnego doradztwa podatkowego. Dane są aktualne na luty 2026. W celu rozwiązania konkretnej sytuacji zalecamy konsultację z doradcą podatkowym lub bezpośrednio z Twoją kasą chorych.
Nechcete ztrácet čas s papírováním?
Vyzkoušejte DokladBot - účetnictví přes WhatsApp. První týden zdarma.
Powiązane artykuły
Archiwizacja dokumentów: jak długo przechowywać i jak robić to prawidłowo
Archiwizacja dokumentów księgowych jest obowiązkiem ustawowym, za którego naruszenie grożą wysokie kary. Dowiedz się, jak długo przechowywać faktury, zeznania podatkowe, umowy i dokumenty płacowe oraz jak prawidłowo archiwizować w formie cyfrowej i papierowej.
Ewidencja podatkowa dla samozatrudnionych: jak prowadzić ją prosto i poprawnie
Ewidencja podatkowa to podstawa każdej działalności samozatrudnionych. Dowiedz się, jak prawidłowo prowadzić księgę przychodów i rozchodów, ewidencjonować majątek i należności, jak długo archiwizować dokumenty i jakie są najczęstsze błędy. Praktyczny poradnik z przykładami na rok 2026.
Ewidencja podatkowa vs. księgowość: różnice i co jest Ci potrzebne
Ewidencja podatkowa czy księgowość? Każdy OSVČ musi wiedzieć, jaki system ewidencji prowadzić. Wyjaśniamy kluczowe różnice, obowiązki i kiedy warto przejść na pełną księgowość.